GOTOWOŚC / DOJRZAŁOŚĆ SZKOLNA

Opracowała: JoannaMoskaluk

 

Co to jest gotowość-dojrzałość szkolna?

Gotowość szkolna to inaczej stopień rozwoju dziecka niezbędny do podjęcia obowiązków, związanych z rozpoczęciem nauki w szkole.

Wg M. Przetacznikowej (psycholog) "dojrzałość szkolna to zespół cech psychofizycznych ukształtowanych w okresie pierwszych 6 lat życia, które umożliwiają dziecku przystosowanie się do nauki w szkole"

 

Na co zwrócić uwagę przygotowując dziecko do rozpoczęcia nauki w szkole

1. Rozwój fizyczny:

  • wykrycie i jeśli to możliwe korekcja wad wzroku, słuchu, mowy oraz mniejszej sprawności ruchowej

2. Rozwój emocjonalno-społeczny:

  • wzmacnianie odporności emocjonalnejuczenie radzenia sobie z porażką, z tym, że coś może być trudniejsze, że nie zawsze mogę być pierwszy i najlepszy – pomocne będą gry planszowe typu Chińczyk, ważne jest przestrzeganie zasad gry, reakcja rodzica na zachowanie dziecka w przypadku porażki

 

  • kształtowanie wytrwałościpokazanie, że zadanie rozpoczęte wymaga dokończenia warto zastosować zabawy czy ćwiczenia krótkie, ale wykonane do końca, jeśli dziecko jest zmęczone czy rozdrażnione robimy krótką przerwę

 

  • wzmacnianie wiary w siebie, zaufania do swoich umiejętności – uczenie dziecka drobnych umiejętności, stwarzanie w domu szansy na sukces, powierzanie możliwych do wykonania obowiązków i wyrażenie pochwały, nazwanie co dziecko już potrafi np.: dobrze ubierasz kurtkę

 

  • uczenie wyrażania emocji  - uśmiechanie się, chwalenie rówieśników, stopniowe uczenie werbalizowania smutku czy złości (jestem smutny, jestem zezłoszczony), zamiast ataku płaczu czy bicia, pomocne może być pokazanie przez dorosłego jak można okazać uczucia

 

  • zachęcanie dziecka do inicjatywy i samodzielności – np.: pytanie w co zamierza się bawić, jakie ma pomysły na rozwiązanie sytuacji, które go spotykają, stopniowe powierzanie wykonania ćwiczeń – tłumaczymy krótkie polecenie, dziecko próbuje je samo wykonać, potem razem sprawdzamy, prosimy o przygotowanie pomocy do zabawy czy ćwiczeń, o spakowanie plecaka do przedszkola (oczywiście wcześniej pokazujemy dziecku jak ma to zrobić)

 

  • uczenie współdziałania – słuchanie drugiej osoby, dzielenie się zabawkami, proszenie o pomoc, przestrzeganie reguł zabaw, czekanie na swoją kolej – pomocne będą wszelkie zabawy tematyczne, gry planszowe, warto uczyć zasady wymienności np.: „graliśmy jak chciałeś w warcaby, to teraz chcę  porysować”

 

 

3. Podatność na nauczanie

·                    kształtowanie umiejętności słuchania osoby dorosłej, rozumienia poleceń i tego, że trzeba je wykonać w określonym momencie, wykonywania zadań nawet jeśli momentami wymagają większego wysiłku i konieczności skupienia uwagi – pomocne mogą być zabawy w szkołę, wprowadzenie w miarę regularnych zabaw-ćwiczeń dostosowanych do możliwości dziecka (czas od 15 do 30 minut) – np.: malowanie, puzzle, słuchanie czytanego tekstu, gry

  • wzmacnianie naturalnej w tym wieku u dziecka ciekawości do poznawania nowych wiadomości i uczenia się nowych umiejętności – tu szczególnie ważne jest dostosowanie informacji i uczonych czynności do potrzeb i możliwości dziecka, lepiej zacząć od czegoś łatwego i stopniowo zwiększać poziom trudności, tak aby dziecko zdobywało zaufanie do siebie.

 

4. Kompetencje poznawcze oraz gotowość do nauki pisania, czytania i edukacji matematycznej

 

Sfery rozwoju,umiejętności i wiadomości, które dziecko powinno wykazywać pod koniec wychowania przedszkolnego

 

a)      wspomaganie rozwoju mowy dzieci.

 

1) dziecko zwraca się bezpośrednio do rozmówcy, stara się mówićpoprawnie

         2) mówi płynnie, niezbyt głośno

3) uważnie słucha, pyta o niezrozumiałe fakty i formułuje dłuższe wypowiedzi o ważnych sprawach

        4) w zrozumiały sposób mówi o swoich potrzebach i decyzjach.

 

 

b)      wspieranie dzieci w rozwijaniu czynności intelektualnych, które stosują   w poznawaniu i rozumieniu siebie i swojego otoczenia.

 

1) dziecko przewiduje, w miaręswoich możliwości, jakie będąskutki czynności manipulacyjnych na przedmiotach (np.: jeśli zbyt mocno pociągnę drzwiczki autka to mogą się urwać, jeśli dokładnie ustawie klocki to wieża się nie zburzy łatwo)

2) grupuje obiekty w sensowny sposób (klasyfikuje) i formułuje uogólnienia typu: to do tego pasuje, te obiekty są podobne, a te są inne (np.: pies i kot są podobne bo to zwierzęta, bo mają ogony, ale różnią się od auta; klocki domina o takim samych wzorze pasują do siebie)

3) stara się łączyćprzyczynę ze skutkiem i próbuje przewidywać, co się może zdarzyć(np.: jak dziecko nie weźmie parasola w deszczowy dzień to może zmoknąć)

W ćwiczeniu tych umiejętności pomocne są gry typu Domino, Czarny Piotruś, Memo, wynajdywanie różnic między dwoma obrazkami

 

c)      wspomaganie rozwoju intelektualnego dzieci wraz z edukacjąmatematyczną.

 

1) dziecko liczy obiekty i rozróżnia błędne liczenie od poprawnego (jeden dwa, trzy , cztery, a nie dwa, pięć , osiem)

2) wyznacza wynik dodawania i odejmowania, pomagając sobie liczeniem na palcach lub na innych zbiorach zastępczych (np. patyczki, kredki, guziki)

3) ustala równoliczność dwóch zbiorów oraz posługuje sięliczebnikami porządkowymi (np.,: tu są 2 jabłka a tu 2 śliwki, to tyle samo; liczebniki pierwszy, drugi itd.)

4) rozróżnia stronę lewąi prawą, określa kierunki i ustala położenie obiektów w stosunku do własnej osoby, a także w odniesieniu do innych obiektów;

5) wie, na czym polega pomiar długości, i zna proste sposoby mierzenia: krokami, stopa

za stopą;

6) zna stałe następstwo dni i nocy, pór roku, dni tygodnia, miesięcy w roku.

 

Oczywiści dzieci uczą się dopiero tych umiejętności, warto poprosić dziecko, aby w sklepie to ono włożyło do koszyka 5 jabłek, licząc je po kolei (na początku pomagamy dziecku licząc z nim na głos

 

d)      kształtowanie gotowości do nauki czytania i pisania.

 

1) potrafi określićkierunki oraz miejsca na kartce papieru, rozumie polecenia typu:

narysuj kółko w lewym górnym rogu kartki, narysuj szlaczek, zaczynając od lewej strony kartki

2) potrafi uważnie patrzeć(organizuje pole spostrzeżeniowe), aby rozpoznać i zapamiętać to, co jest przedstawione na obrazkach

3) dysponuje sprawnością rąk oraz koordynacją wzrokowo-ruchową potrzebną do

rysowania, wycinania i nauki pisania

4) interesuje się czytaniem i pisaniem; jest gotowe do nauki czytania i pisania

5) słucha np. opowiadań, baśni i rozmawia o nich; interesuje się książkami

6) układa krótkie zdania, dzieli zdania na wyrazy, dzieli wyrazy na sylaby; wyodrębnia głoski w słowach o prostej budowie fonetycznej;

7) rozumie sens informacji podanych w formie uproszczonych rysunków oraz często

stosowanych oznaczeń i symboli, np. w przedszkolu, na ulicy, na dworcu.

 

Warto czytać dziecku bajki (5-10 minut), potem porozmawiać o tym kto był bohaterem, co się wydarzyło, dzieci chętnie bawią się w to jeśli również mogą nam zadawać pytania do tekstu – nauka zamienia się wtedy w konkurs (na początku dzieci można zacząć od 1-2 zdań).

 

Bibliografia

1.      R. Michałek, E. Misiorna :”Konteksty gotowości szkolnej”, CMPPP 2006

2.      B. Wilgocka-Okoń : „Gotowość szkolna dzieci sześcioletnich”, wyd. Żak 2003

          

Bip

Ramowy rozkład dnia

Kubusiowe Kuchcikowo